هفته به هفته بارداری (ماه دوم)
درسته که وارد ماه دوم بارداری شدید، اما ممکن است که هنوز ندانید که مادر شدید ولی تغییرات هورمونی مختلفی در بدن شما ایجاد شده است که ممکن است این ماه را برای شما کمی دشوار کند. در ادامه تمام تغییرات و اتفاقاتی که در این 4 هفته برای شما و جنین شما اتفاق می افتد را به طور کامل توضیح دادیم:
هفته 5 :
بهطور معمول در این هفته می¬توانید با استفاده از اندازهگیری سطح ( βHCG) از باردار بودن خود مطلع شوید. به محض اطلاع از بارداری به پزشک یا ماما مراجعه کنید.
• در این هفته ممکن است تغییرات خلق و خو، حساس شدن پستان ها و خستگی ناشی از حاملگی آغاز شود. • بهدلیل آسیب پذیر بودن جنین، سعی کنید از عوامل آسیب زا مانند گرمای بیش از انـدازه (مانند سونا و حمام گـرم)، قرار گرفتن در معرض تابش اشعه (ماننداشعه ی ایکس،مادون قرمز یا اشعههای درمانی در فیزیوتراپی)، استفاده از مواد شیمیایی (مانند رنگ مو)، استفاده از دارو بدون تجویز پزشک، استفاده زیاد از برخی ویتامینها مانند ویتامین A (استفاده زیاد از مکمل ویتامین A و خوردن زیاد جگر) و استفاده از برخی مواد غذایی مانند ماهی های حاوی سرب و مواد غذایی کنسرو شده به دلیل داشتن مواد نگهدارنده خودداری کنید. • مصرف روزانه ی اسید فولیک و ید طبق نظر پزشک از سه ماه پیش از تصمیم به بارداری و ادامهی آن در بارداری، برای کمک به جلوگیری از بروز نقایص لولهی عصبی و استفاده از ویتامین B6 در صورت داشتن تهوع و استفراغ مفید است. • داشتن استراحت کافی و انتخاب یک رژیم غذایی مناسب طی روز پیشنهاد میشود.
منظور از رژیـم غـذایـی مناسب، پُـرخـوری و مصرف بیش از حـد مغزها و پروتئین نیست! زیـرا اضـافـه وزن مـادر همیشه سبب اضـافـه وزن جنین نمی شود.
همچنین، در این هفته، حفرههای قلب جنین در حال شکلگیری هستند و تپش قلب و پمپ کردن خون جنین آغاز خواهد شد. مغز، دستگاه های عصبی، تناسلی و اعضاء اصلی، در حال شکلگیری هستند. در این هفته رویـان از سه لایه تشکیل شده است که هر کدام به قسمتهای مختلف بدن تبدیل خواهد شد.
هفته 6:
از ایـن هفته ممکن اسـت مشکلاتی مانند تهوع ،استفراغ و سوزش سردل سبب ناراحتی شما شود، که این مسئله را می¬توان با افزایش دفعات و کاهش حجم وعده های غذایی اصـلاح کـرد. استفاده از مـواد غذایی حـاوی پروتئین بالا برای تأمین افزایش نیاز شما و جنین در حال رشدتان توصیه می شود. باید بدانید که در این هفته، سلول های مغز، حفره¬های قلبی، روده¬هـا، مجاری کوچک عبور هوا (محلی که در آینده به ریه تبدیل خواهد شد)، سلولهای بینایی و شنوایی و سلول ماهیچه ای در حال تشکیل و تکثیر هستند. در این هفته طول جنین شما حدود 4-5 میلیمتر است و قلب او حدود 100 تا 130 بار در دقیقه می¬زند و جریان خون در بدن او آغاز شده است.
هفته 7:
نگران نباشید، تکرر ادرار از مشکلاتی است که بهدلیل افزایش فشار رحم بر مثانه و افزایش حجم خون در این هفته آغاز میشود و همیشه نشانهی عفونت ادراری نیست. دردهای شکمی سه ماههی اول غالباً مربوط به تغییرات سایز رحم و آغاز حاملگی بوده که خطرناک نیست، ولی گاهی میتواند ناشی از آغـاز خونریزی یا سقط باشد. در ضمن ممکن است این دردها به ضایعات تخمدانی یا حاملگی خارج از رحم یا به ندرت وجود حاملگی خارج از رحم همزمان با حاملگی رحمی مربوط باشد؛ بنابراین، بهتر است توسط پزشک معاینه شوید. بهدلیل افزایش نیاز بـدن به ویتامینها ،مصرف سبزی و میوههای تازه بسیار مفید است. باتوجه به عدم میل به غذا خوردن، باید توجه کنید که دچار یبوست نشده و از غذاهایی استفاده کنید که به رفع این مسئله کمک می کند.
در این هفته، چشمهای رویـان مشخص تر و بـه یکدیگر نزدیک می¬شوند. جوانه¬های انـدام هـا، شانه، آرنـج و دست ها و پاها (به جز انگشتان) تشکیل شده اند و رویـان حرکت خود را آغاز کرده است. لازم به ذکر است که جزئیات فوق مانند چشم، آرنج و... در سونوگرافی این هفته قابل مشاهده نیستند. روده های رویـان به رشـد خـود ادامـه می دهند و با توجه به رشـد زیـاد و تنگی محیط داخل شکم رویان، به سمت سوراخ بندناف کشیده میشوند و مدتی خارج از شکم رویان قرار می گیرند که یک فتق طبیعی را ایجاد می کند. سپس در انتهای هفته ی 10-11 به داخل شکم بازمی گردند.
هفته 8:
در این هفته تیره شدن رنگ پوست صورت و هالهی پستانها آغاز میشود. بهدلیل آغاز پدیدهی استخوانی شدن در رویان، سعی کنید از مواد غذایی حاوی کلسیم بالا استفاده کنید (نوشیدن حداقل چهار لیوان شیر در طول روز توصیه می¬شود) .در صورت تجویز پزشک، از مکمل کلسیم استفاده کنید. بهدلیل افزایش نیاز شما و جنین در طول بارداری و هنگام زایمان، حجم خون از این هفته به بعد به میزان 40-50 درصد افزایش مییابد، به همین دلیل برای پیشگیری از کمخونی فقر آهن، مواد غذایی حاوی آهن (گوشت، مرغ، ماهی، تخممرغ، انـواع لوبیاها، نان سبوسدار، انواع آجیل شامل پسته، گردو، بادام، کرهی بادامزمینی،کشمش، آلو خشک، سبزیجات با برگ سبز تیره) و فولات (اسفناج ،کلم بروکلی، گل کلم سفید، انواع لوبیا بهخصوص لوبیا سبز، کاهو ،آب پرتقال طبیعی، نخود سبز، ذرت یا بلال، چغندر، انواع آجیل، کرهی بادام زمینی و جوانهی لوبیا) استفاده کنید.
از ابتدای این هفته تکامل جوانه های دندانی و شکل گرفتن استخوانهای رویان آغاز می شود. دست ها و پاها به رشد خود ادامـه میدهند. بازوها از این هفته روی آرنج و مچ خم میشوند. اندامهای صورت و نوک بینی مشخص تر می شوند و حس چشایی در حال تشکیل است.
هفته 9:
سوزش سر دل یا ترش کردن از این هفته بیشتر می شود که به دلیل افزایش غلظت هورمون پروژسترون در خون است. توصیه می شود که پس از صـرف غـذا، بلافاصله دراز نکشید. خوردن یک لیوان شیر نیز میتواند در این زمینه مفید باشد.
برای جلوگیری از التهاب لثه که به دلیل افزایش سطح هورمونها ایجاد میشود، از نخ دندان و از مسواک نرم بهطور مرتب استفاده کنید. همچنین شستوشوی لثه و دندانها با آب نمک رقیق، کمک کننده اسـت. ممکن اسـت از لحاظ روحـی و عاطفی، به شدت متلاطم باشید. تغییرات سریع خلق و خو در این مرحله بسیار متداول است. آزمایشهای نوبت اول بارداری که شامل درخواست آزمـایـش خـون (بهمنظور تعیین گـروه خونی وRH ، تشخیص کمخونی یا عفونت های احتمالی، تشخیص چگونگی عملکرد اندامهایی مانند کلیه و تیروئید) و درخواست آزمایش ادرار است که بهطور معمول بین هفتهی 6-10 بارداری انجام می شود.
در این هفته، ساختار فیزیکی بدن جنین شکل گرفته است و هر روز به یک انسان کامل شبیه تر می شود. پلکهای او در حالت بسته قرار دارند. تشکیل جوانه های حس چشایی در این هفته آغاز میشود.کبد، طحال و کیسهی صفرا در حال تکامل هستند. گوش ها برجستهتر شده اند. اندام های تناسلی بیرونی رویان تا این هفته تشکیل شده اند.
سونوگرافی در ماه دوم
در هفته ی پنجم در سونوگرافی شکمی انجام شده، بارداری به شکل یک ساک خالی و در سونوگرافی واژینال بهصورت ساک بـارداری به قطر 3-9 میلی متر و حاوی کیسهی زرده مشاهده می شود. به ندرت می توان رویان اولیه (قطب جنینی) را درون ساک مشاهده کرد، اما به طور معمول ضربان قلب را نمی¬توان در این هفته تشخیص داد. بنابراین، اگر ضربان قلب فرزندتان مشاهده. نشد، نگران نشوید.
طول رویان از فرق سر تا نشیمن گاه (CRL) تا هفته ی 14 بارداری، معیار تخمین سن بارداری در سونوگرافی است.
در هفتهی ششم، ساک بارداری به قطر 17 - 10 میلیمتر حاوی کیسهی زرده و رویان با طول 5- 4 میلیمتر قابل مشاهده است. گاهی در این هفته میتوان ضربان قلب رویان را در سونوگرافی در سونوگرافی واژینال تشخیص داد، اما درصورت شکمی و غالبا عدم مشاهده ی ضربان قلب، سونوگرافی مجدد به فاصله ی یک هفته درخواست می شود، زیرا ضربان قلب در هفته ی هفتم بهتر و قطعی تر شناسایی میشود.
در هفته ی هفتم، طول رویان از سر تا نشیمنگاه، 8- 5 میلیمتر اندازه گیری شده و ضربان قلب در سونوگرافی به طور حتم قابل مشاهده است.
در هفته ی هشتم، اندازه ی ساک بارداری بزرگتر شده و طول رویان از سر تا نشیمنگاه به 14 - 10 میلیمتر میرسد. طناب عصبی به صورت دو نوار موازی کنار یکدیگر مشاهده میشود و حرکات و تپش قلب جنین به وضوح قابل رؤیت است. جوانه های اندام ها به خصوص جوانه های اندام تحتانی را میتوان در سونوگرافی تشخیص داد.
در هفتهی نهم، طول رویان شما از سر تا نشیمنگاه حدود 20 میلیمتر است. اندازهی سر به تقریب بیش از نصف بدن رویان را تشکیل می دهد و فک فوقانی و تحتانی در صورت رویان قابل مشاهده است. بازوها به صورت خم شده از آرنج و دستها در مقابل سینه قرار دارند و حرکات آنها قابل مشاهده است. هر چند اندامهای تناسلی بیرونی رویان تا این هفته تشکیل شده اند، ولی تشخیص جنسیت جنین (دختر یا پسر) تا هفتهی شانزدهم بارداری توسط سونوگرافی به طور قطعی امکان پذیر نیست.